Ιωάννης Αλταμούρας - Το ιερό φως

Ο Ιωάννης Αλταμούρας μπορεί να γεννήθηκε στη Φλωρεντία ή τη Νάπολη της Ιταλίας το 1852 και πέθανε στις Σπέτσες τον Μάιο του 1878. Ήταν γιος του ιταλού ζωγράφου και επαναστάστη Φραντσέσκο Σαβέριο Αλταμούρα (Francesco Saverio Altamura) και της Ελένης Μπούκουρα – Αλταμούρα, που καταγόταν από αρχοντική οικογένεια των Σπετσών. Η μητέρα του ήταν η πρώτη ελληνίδα ζωγράφος και δίδαξε την τέχνη του σχεδίου στον Ιωάννη, που από μικρός έδειξε την έμφυτη κλίση του προς την ζωγραφική. Έγινε δεκτός στην Σχολή των Τεχνών (την μετέπειτα «Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών» της Αθήνας), όπου μελέτησε ζωγραφική κοντά στον Νικηφόρο Λύτρα κατά την διετία 1871 - 1872. Με υποτροφία του Βασιλιά Γεωργίου Α΄, συνέχισε τις σπουδές του στην Κοπεγχάγη κατά την περίοδο 1873 -1876 κοντά στον Καρλ Φρέντερικ Σόρενσεν (Carl Frederik Sørensen). Το 1875, και ενώ βρίσκονταν ακόμα στην Κοπεγχάγη, έστειλε στην έκθεση των Ολυμπίων στην Αθήνα το έργο του «Το λιμάνι της Κοπεγχάγης», για το οποίο τιμήθηκε με αργυρό μετάλλιο Β΄ τάξεως. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, άνοιξε εργαστήριο ζωγραφικής στην Αθήνα, ενώ η φήμη του άρχισε να αυξάνεται. Δυστυχώς, προσβλήθηκε από φυματίωση και πέθανε το 1878, σε ηλικία μόνον 26 ετών. Ο θάνατός του και ο θάνατος της αδελφής του, που είχε συμβεί λίγα χρόνια πριν — επίσης από φυματίωση — οδήγησε την μητέρα του στον νευρικό κλονισμό και την τρέλα.

Το έργο του Ο πρόωρος θάνατός του είχε σαν αποτέλεσμα να αφήσει πίσω του λίγα έργα. Μόνα να φανταστεί μπορεί κανείς το τι θα μπορούσε να δημιουργήσει πάνω στον κομβά ο Αλταμούρας, αν είχε τη δυνατότητα να μεγαλώσει και να ωριμάσει η τεχνική του και το ταλέντο του. Όμως οι λίγοι πίνακες που άφησε μαρτυρούν ένα με γάλο ταλέντο, τουλάχιστον ισάξιο του άλλου μεγάλου έλληνα θαλασσογράφου του 19ου αι., του Κωνσταντίνου Βολανάκη. Το 1878, χρονιά του θανάτου του, δύο πολεμικές θαλασσογραφίες του - η «Πυρπόληση της πρώτης οθωμανικής φρεγάτας στην Ερεσό από τον Παπανικολή» και η «Ναυμαχία του ναυάρχου Μιαούλη εναντίον δύο οθωμανικών φρεγατών στην είσοδο της Πάτρας» - παρουσιάστηκαν στην Διεθνή Έκθεση του Παρισιού. Ο δεύτερος πίνακας παρουσιάστηκε και στην Έκθεση Μνημείων του Ιερού Αγώνα στο Πολυτεχνείο της Αθήνας το 1884. Τέλος, μία θαλασσογραφία του παρουσιάστηκε στην Διεθνή Έκθεση της Ρώμης το 1911. Αν και οι ιστορικοί τέχνης τον κατατάσσουν στην ακαδημαϊκή «Σχολή του Μονάχου», εντούτοις η φωτεινότητα των έργων του και η κίνηση του πινέλου δείχνουν ότι ο Αλταμούρας είχε αρχίσει να ξεπερνάει την αυστηρή τελειότητα του ακαδημαϊσμού και να στρέφεται προς τον ιμπρεσιονισμό.

Πήγα πριν λίγες ημέρες στην έκθεση που γίνεται στο Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς και σας συμβουλεύω να την επισκεφτείτε, όσοι τουλάχιστον από εσάς ενδιαφέρονται για τη ζωγραφική.